Hilm; öfke ve hiddet gerektiren durumlarda sabredip sakin bir şekilde nefsine hâkim olabilmektir. Öfkesinin esiri olmadan akıllı davranıp, ağırbaşlı hareket edebilmektir. Yumuşak huylu (hilm sahibi) kişinin davranışı acizlik hali değil aksine onurlu bir davranıştır.
İnsan, çok bağışlayıcı ve esirgeyici olan Allah’ın kendisini bağışlamasını arzu etmez mi? O halde kendisi de bağışlayıcı ve hoş görü sahibi olmalıdır. Şüphesiz sabretmek ve bağışlamak, güçlü bir irade gerekir. Güzel bir söz ve bağışlama, ardından eziyet getiren bir sadakadan çok daha iyidir. (2/263; 24/22; 42/43)
Hz. Peygamber (s.a.v.) Allah’ın rahmeti sayesinde, tebliğde bulunduğu muhataplarına yumuşak davranmıştır. Şayet böyle yapmayıp ta kaba ve katı kalpli olsaydı, hiç kuşkusuz herkes etrafından dağılır giderdi. Allah, Hz. Peygamber’in (s.a.v.) muhataplarını affetmesini ve onlar için bağışlanma dilemesini; iş konusunda onlarla müşaverede bulunmasını, karar verince de Allah’a tevekkül etmesini istemiştir. Şüphesiz ki Allah, kendisine dayanıp güvenenleri sever. (3/159)
Hâlim olan Allah, insanları yapıp ettikleri yüzünden hemen cezalandırsaydı yeryüzünde bir tek canlı bırakmazdı. Her canlının belirlenmiş bir eceli vardır ve vakti geldiğinde ömrü sona erecektir. (35/45)
Hilm (Yumuşak Huy) İle İlgili Hadis-i Şerifler
Hilm (Yumuşak Huy)
Kılavuzdan Yolcuya Kitabından Alıntı